Prezentacja Kolekcji – Historia radiowozów Milicji Obywatelskiej w miniaturze

W ubiegłym roku w mojej kolekcji udało mi się zebrać podstawowe samochody używane w latach 1944 – 1990 przez Milicję Obywatelską. W związku z tym postanowiłem zaprezentować wszystkie te pojazdy w jednym wpisie. 11 z widocznych na zdjęciu 20 modeli, to moje konwersje oparte na bazie ogólnodostępnych modeli. Pozostałe pochodzą m.in. z wydań specjalnych serii „Kultowe Auta PRL-u” od Deagostini. Modele powstały w oparciu o archiwalne zdjęcia m.in z czasopism „Motor”, czy „W Służbie Narodu”.

Od BLOG

Lata 40 XX wieku.

Od BLOG

Milicja Obywatelska została powołana 7 października 1944. Samochody służbowe MO w tym okresie to pojazdy zdobyte na wycofujących się Niemcach (m.in. DKW, Horch, Adler, Kubelwagen, BMW, czy Mercedes) oraz otrzymane od Armii Czerwonej i Wojska Polskiego (m.in. Willysy, Gazy 67, Dodge 3/4). Pierwsze samochody MO otrzymała już podczas jej formowania na przełomie września i października 1944 roku. Było to 15 samochodów terenowych (Najprawdopodobniej Willlys) przekazanych przez LWP. Samochody często bywały w opłakanym stanie, a brakowało dosłownie wszystkiego: części zamiennych, warsztatów naprawczych, czy garaży. Po zakończeniu wojny sytuacja stopniowo ulegała poprawie. Rząd zamówił we Francji na potrzeby UB i MO Citroeny BL, a w ZSRR dokupiono kolejne partie Gazów 67. Nie bez znaczenia była pomoc UNRRA, dzięki której udało się otworzyć w Solcu Kujawskim montownię amerykańskich pojazdów.

Od BLOG

Willys MB - Mimo że w latach 40 był najliczniejszym samochodem w powojennej flocie MO (jak i LWP), to w literaturze i prasie z tamtego okresu udało mi się odnaleźć jedynie 2 zdjęcia milicyjnego Willysa. Gaz 67 to drugi, po Willysie, najliczniejszy samochód w służbie MO.

Od Samochody w skali 1/43

W latach 50 szeregi MO zasiliły kolejne Gazy 67 zakupione w ZSRR, co pozwoliło w pewnym stopniu zunifikować flotę. 

Od BLOG

Citroen BL 11 został już przeze mnie na blogu dokładniej opisany. Egzemplarz widoczny na zdjęciu wyżej służył w Komendzie Stołecznej Milicji Obywatelskiej w Warszawie w połowie lat 50. Wielce prawdopodobne jest, że do służby trafił już znacznie wcześniej (pod koniec lat 40) i dopiero z czasem zyskał pas oraz litery MO na drzwiach.

1951 – 1967

Okres ten, to czas od uruchomienia produkcji pierwszego powojennego polskiego samochodu – Warszawy M20 – do 1967 kiedy rozpoczęto produkcję Fiata 125p. W tym czasie szeregi MO zasiliły takie samochody jak Warszawa M20, 223/224, Gaz 69, Wołga M21/22, a także Lubliny 51 i Nysy pierwszych serii. W służbie Milicji znalazły się nawet Syreny. Dodatkowo w szeregach MO można było spotkać nieliczne samochody produkcji zachodniej jak np. Fiat 1500, czy Mercedes W111. W omawianym wyżej okresie powstały także przepisy odnośnie malowania i oznakowywania samochodów MO. Zarządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 1963 roku nakazywało malowanie wokół pojazdu niebieskiego pasa poniżej krawędzi okien oraz oznakowaniu obu stron białymi napisami MO. Jak pokazała praktyka nie każdy kolor lakieru pozwalał na umieszczenie na nim czytelnych napisów MO więc dopuszczono możliwość stosowania niebieskich. Nie sprecyzowano jednak jaki kolor lakieru powinien mieć oznakowywany pojazd. W służbie MO nietrudno było wiec spotkać samochody w nietypowych, jak na policyjną formację kolorach: żółtym, czerwonym czy brązowym. Ponadto, jak dowodzą liczne zdjęcia, nie każdy z pojazdów otrzymał pas np. wspomniany wyżej Mercedes W111 służący w KWMO Warszawa.

Od BLOG

Samochody sprowadzone z ZSRR stanowiły znaczną część milicyjnej floty w latach 50 i 60 XX wieku. Do czasu wprowadzenia do służby Gazów 69 w 1953 roku najpopularniejszymi samochodami terenowymi MO i LWP były amerykańskie Willysy i Dodge 3/4. Wołgi M22 były zaś nową jakością w MO – szybkie i praktyczne trafiły do służby w połowie lat 60. 

Od BLOG

FSO Warszawa, model M20 i później 223/224 (od 1964 roku), była podstawowym radiowozem MO od połowy lat 50 do 70. O milicyjnych Warszawach napisałem więcej w tym wpisie.

Od BLOG

Widoczna wyżej Warszawa 223 to jedyna „milicyjna” konwersja w mojej kolekcji która nie została wykonana przeze mnie. Odkupiłem ją od kolegi Jat02 z motoshowminiatura.pl.

Od BLOG

Wołgi M21 i M22 były trzecim pod względem ilości, zaraz po Warszawie i Gazie 69,samochodem patrolowym MO w II połowie lat 60. Wersja kombi, oznaczona M22, ze względu na swoją praktyczność była często wykorzystywana przez drogówkę. O pokazanej wyżej Wołdze M22 możecie przeczytać tutaj.

Od Samochody w skali 1/43

Syrena, na zdjęciu model 103, była w służbie MO rzadkością. Znane są także zdjęcia Syreny wykorzystywanej przez ORMO.

Od Samochody w skali 1/43

Gaz 69 produkowany był w ZSRR w latach 1952 – 1972. W LWP i MO, jak pisałem wyżej, zastąpił samochody Willys, Gaz 67 i Dodge WC. W MO można było je spotkać nawet w latach 80, choć był to już kres ich służby. W służbie MO znajdowały się zarówno standardowe dwudrzwiowe Gazy 69, jak i modele czterodrzwiowe zwane „Komandorkami”.

1967 – 1978

Rozpoczęcie produkcji Fiata 125p było wydarzeniem przełomowym w historii motoryzacji PRL-u. Do produkcji trafił bowiem samochód oparty o zachodnią licencję, który wniósł sporo nowoczesnych technologi produkcyjnych do polskiego przemysłu. Pierwsze Fiaty 125p trafiły do MO już z chwilą rozpoczęcia produkcji, jednak dopiero pod koniec lat 70 stanie się on podstawowym radiowozem MO. Początek lat 70 to wprowadzenie do produkcji Nysy 521/522 ,która stanie się ikoną Milicji lat 80, oraz małolitrażowego 126p, który także znajdzie się w służbie MO. Ponadto do służby trafiają nielicznie limuzyny Fiat 132p i Wołgi M24, a samochody terenowe Gaz 69 zaczęto zastępować Uazem 469. Na początku lat 70 wprowadzono nowe przepisy dotyczące malowania milicyjnych radiowozów. Samochód MO miał posiadać „jasnopopielaty” lakier i ciemnoniebieski pas orz niebieskie napisy „Milicja” po obu stronach. Wyjątkiem były pojazdy ZOMO, które powinny mieć lakier nadwozia koloru khaki, niebieski pas i biały napis „Milicja”. Malowanie to zmieniono w 1978 roku, kiedy obowiązującym staje się wzór: niebieski lakier i biały pas. Dość często zdarzały się wyjątki od tej reguły.

Od BLOG

Niewątpliwie licencje Fiata zmieniły oblicze polskiej motoryzacji.

Od BLOG

Wołga M24, produkowana w latach 1970 – 1985, w milicyjnych barwach była już zdecydowanie rzadziej spotykana od swojej poprzedniczki. Uaz 469, produkowany od 1972, zastąpił Gaza 69.

Od BLOG

Fiat 125p bardzo szybko zastąpił przestarzałe Warszawy stając się podstawowym samochodem Milicji Obywatelskiej od końca lat 70 aż do końca PRL-u. Na zdjęciu model z 1968 roku.

Od BLOG

Doskonale znany nam Fiat 126p służył najczęściej dzielnicowym i przewodnikom psów. Z racji przeznaczenia służbowego milicyjne „maluchy” często nie posiadały lampy ostrzegawczej na dachu.

Od BLOG

Fiat 132p był prawdziwą limuzyną dla ministrów i partyjnych dygnitarzy. Niewielka liczba tych samochodów trafiła do służby w Milicji Obywatelskiej.

Od BLOG

Wołga M24 nie była już tak popularna w milicyjnej flocie jak M21/22. Wynikało, to zapewne z wysokiej ceny tego modelu oraz tego, że produkowany w kraju Fiat 125p był wystarczająco szybki i praktyczny by istniała potrzeba kupowania samochodów z zagranicy.

Od BLOG

Uazy 469, opisane tu, tu i tu, służyły w Milicji Obywatelskiej pomalowane w kolor khaki z namalowanym w linii klamek niebieskim lub białym pasem. Czasem pas malowano także poniżej linii klamek. Uazy były następnie wykorzystywane przez Policję. Jeszcze rok temu w telewizji można było zobaczyć materiał o Uazie, który nadal służy w Policji. Czy informacja nadal jest aktualna? Niestety nie wiem.

1978 – 1990

W 1978 roku rozpoczęła się produkcja FSO Polonez – samochodu o nowoczesnej karoserii, jednak także o zdecydowanie mniej nowoczesnej jednostce napędowej. Polonezy trafiły do służby MO już na początku produkcji jednak były one nieliczne. Na dobrą sprawę w większej liczbie Polonezy do służby MO trafią dopiero od połowy lat 80 i już w latach 90 staną się podstawowym samochodem osobowym Milicji/Policji. Lata 80, to także kolejne dostawy nowych modeli doskonale znanych 125p,126p oraz Nys.

Od BLOG

W 1983 roku dokonano ostatniej znaczącej modernizacji Fiata 125p, co było związane z wygaśnięciem licencji Fiata na produkcję w Polsce. Samochód, nazywany odtąd FSO 125p (FSO 1300/1500), nadal był chętnie kupowany przez MO i ostatnie lata dosłużył w Policji.

Od BLOG

Nysa 522 KW (Konwojowo – Wypadowa), to wersja specjalnie opracowana dla Milicji Obywatelskiej. Charakteryzuje się umieszczonym w tylnej części pojazdu przedziałem dla zatrzymanych, przesuwanymi drzwiami z obu stron pojazdu oraz klapą na dachu. Nysy były później używane przez Policję

Od BLOG

Pierwsze egzemplarze Poloneza 1500 trafiły do MO już w chwili rozpoczęcia jego produkcji. Posiadały więc białe nadwozie z niebieskim pasem. Model przedstawia Poloneza 1500 który rozpoczął służbę w połowie lat 80 XX wieku. Prawdziwą „mundurową” karierę Polonez zrobił już w czasach Policji i trwała ona do 2009 roku.

  16 comments for “Prezentacja Kolekcji – Historia radiowozów Milicji Obywatelskiej w miniaturze

  1. 8 stycznia 2016 o 15:53

    Noo zazdroszczę takiej super kolekcji. Mega.

    • Piotr Władysławski
      8 stycznia 2016 o 16:54

      Dziękuję bardzo !

      Pozdrawiam !

      Piotr

  2. 8 stycznia 2016 o 15:59

    Z każdym wpisem zdobywasz coraz większy szacunek mojej skromnej osoby i sprawiasz, że aż człowieka nachodzi ochota na założenie własnej kolekcji, ale wydaje mi się że takie rzeczy powinno się robić z pasji a nie ze swego rodzaju hmm… „zazdrości”? W każdym razie, kawał dobrej roboty!

    • Piotr Władysławski
      8 stycznia 2016 o 16:53

      Bardzo miło czytać mi taki komentarz :) Ja mogę tylko gorąco zachęcić do założenia kolekcji ! Jeśli Twoją pasją jest motoryzacja, a jest co widzę po tematyce Twojego bloga, to tym bardziej zachęcam Ciebie do zbudowania własnej kolekcji modeli samochodów.

      Pozdrawiam !

      Piotr

  3. 8 stycznia 2016 o 16:42

    Tradycyjnie już Piotrze z wielką przyjemnością oglądam zdjęcia Twojej rosnącej kolekcji. Część z tych wozów pamiętam z dzieciństwa, jeszcze inne z czarno-białych filmów;) przyjemnie powspominać widząc tak piękne modele.

    Pozdrawiam!

    • Piotr Władysławski
      8 stycznia 2016 o 16:49

      Dziękuję Szymonie za bardzo miły komentarz ! Ja tylko dwa ostatnie z pokazanych pojazdów pamiętam ale już z napisem „Policja” :)

      Pozdrawiam !

      Piotr

  4. ~QLIG
    8 stycznia 2016 o 16:42

    Kawał dobrej roboty, porządny opis który bez dwóch zdań podwaja jakość kolekcji ;) Gratulacje.

    • Piotr Władysławski
      8 stycznia 2016 o 16:47

      Dziękuję Qlig :) Do Twojej kolekcji jeszcze mi bardzo daleko ale powolutku będę starał się dorównać ;)

      Pozdrawiam !

      Piotr

  5. ~SEATPC
    8 stycznia 2016 o 19:12

    Bardzo dobry przegląd historii patroli radiowych.

    Niektóre modele nawet dzielić się nimi z duferente ale sio przez policję pasją.

    I encantaroón każdego z nich, aby zrozumieć historię swoich policji

    gratuluję kolekcji rzemiosła

    pozdrowienia

    • Piotr Władysławski
      8 stycznia 2016 o 19:33

      Dziękuję SEATPC za komentarz i pozdrawiam !

      Piotr

  6. 10 stycznia 2016 o 14:04

    Muy buena colección con la historia de la milicia polaca.
    Me gustó mucho el marrón „MO”, hermoso coche Piotr.
    Abrazo!

    • Piotr Władysławski
      10 stycznia 2016 o 15:09

      Dziękuję Juanh za komentarz ! Bardzo się cieszę że podoba ci się moja kolekcja choć nie są to Twoje wyścigowe klimaty.

      Pozdrawiam !

      Piotr

  7. 11 stycznia 2016 o 22:16

    Bardzo fajna kolekcja! Razem modele robią świetne wrażenie. Najbardziej spodobał mi się Milicyjny 125p z syrenami na dachu i dodatkowymi lampami na z przodu. Gratuluję :)

    • Piotr Władysławski
      12 stycznia 2016 o 18:52

      Dziękuję HitFan za miłe słowo ! Wspomniany przez ciebie 125p to fabryczny model Deagostini a elementy nazwane przez Ciebie dodatkowymi lampkami to głośniki Syren :) A fakt – wyglądają one słabo i co ciekawe ten sam element Dea umieściła w rajdowym Fiacie 125p jako halogeny :)

      Pozdrawiam !

      Piotr

  8. ~Mazak
    27 marca 2016 o 15:03

    https://www.google.pl/search?q=milicja+fiat+kombi&ie=UTF-8&oe=UTF-8&hl=pl-pl&client=safari#imgrc=iK5MeYzMOLBxqM%3A Taki model byłby ciekawy, mój ojciec takiego kupił na aukcji w latach 80. Było to auto techniczne dla kryminalnych, szyby były w połowie dymione, a za fotelem kierowcy był rozkładany stolik. Darze ten model szczególnym sentymentem – nauczyłem sie na nim jeździć. Pozdr.

    • 27 marca 2016 o 21:00

      Witaj !

      Dziękuję za ciekawy komentarz, bardzo takie cenię :) Czy posiadasz jakieś zdjęcia wnętrza tego pojazdu ? Chętnie zobaczyłbym też zdjęcia Twojego egzemplarza, jeśli się zachowały rzecz jasna ;)

      Pozdrawiam !

      Piotr

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *